Tempel der Dichtkunst

Richard Dehmel: Ein Dichter

2012-01-27T22:14:00.000-08:00

Ich kann ein Dichtersmann werden
Ich weiß schon was das heißt;
Das ist ein Mensch auf Erden
mit einem himmlischen Geist,
und der auf Leben und Tod pfeift.

Er pfeift: mir lacht das Leben,
weil ich unsterblich bin !
Er pfeift: ich lache aufs Sterben,
mir lebt ein Lied im Sinn,
das geht so weit wie die Welt !

So einen Dichter kenn ich;
er streicht mir manchmal die Stirn,
und wie ein Fernrohr rühr sein Blick
hell an mein Gehirn,
dann seh ich den Himmel offen.

Da tanzen die Sterne und singen:
Nur wen wir auserwählt,
dem kann das Lied gelingen;
wird er's wohl fertig bringen,
unser kleiner Held ?

Richard Dehmel (1863-1920)
Uit: Der kleine Held ─ Eine Lehrjungen-Dichtung
__________
Afbeelding: Richard Dehmel in 1905.
__________
Meer gedichtn, elk op een andere zustersite, vindt u, eveneens op deze dag gepubliceerd.
Winterwärme (passend bij de weerssituatie van de laatste weken), op de site Tempel der Letteren.
Lied im Winter (passend bij de actuele 'situatie in ons land') op de site Tempel van het fin de siècle.
Schneeflocken (passend bij hetgeen we de komende dagen/week kunnen verwachten) op de site Cultuurtempel.

Gedichtendag op 26 januari 2012

2012-01-24T23:16:00.000-08:00

Top Nicolaïkerk
te Utrecht.

Ten dele nog net voorafgaande aan de Gedichtendag in Utrecht wordt in het NTR-programma Morgen Gedichtendag ─ dat op woensdag 25 januari, 's avond laat, om 23:50 uur, via Nederland 2-tv wordt gestart, en tot in de nacht van donderdag 26 januari doorloopt tot 00:25 uur ─ aandacht besteed aan de uitreiking van de VSB- Poëzieprijs, de meest vooraanstaande poëzieprijs die ons land (nog) rijk is. Deze wordt toegekend aan de beste bundel gedichten in het Nederlands.
Vanuit de Nicolaïkerk in Utrecht wordt door Isolde Hallensleben verslag gedaan van deze uitreiking. Er zijn vijf genomineerden: Peter Ghyssaert, Jan Lauwereyns, Willem Jan Otten, Erik Spinoy en Anne Vegter. Wie ook de winnar wordt, zij of hij wordt overladen met de som van vijfentwintig duizend euro.

Twee gedichten van Sonja Prins

2012-01-15T12:54:00.000-08:00

Recentelijk is het derde deel uit Weegschaal de aarde, het Verzameld Werk van Sonja Prins (1912-2009) bij uitgeverij Papieren Tijger uitgekomen, met daarin de gedichten uit negen bundels, die zijn verschenen tussen 1958 en 1976. Daaruit twee gedichten voor deze site:

Mooi in het kleine
grandioos niet-grandioos: armzalig
de machine die de jongen tekent
hij tekent zijn eigen armen en
benen voeten

hij ordent de rompslomp
mooi in het kleine
de enige dimensie

maar toen hij ouder werd
lag alles achter hem
hij stond kaalhoofdig
te turen

mooi in het kleine zijn wij
wij dikkerds wij volgevretenen
wij strijken een lucifer
en het brandt

wij zijn totaaldenkenden
de totempalen
van het geduld
zonder ons geen vooruitgang

* * * * *

De schijf van verdienste

ik liep een dag met veel papieren
in mijn hand
naar de Heerengracht en naar de Keizersgracht
zoals een klok loopt rond
met diamenten in de buik
zijn wijzers zijn een vrouw
zijn ogen zijn de tijd
ik liep een hele tijd ik liep de ogen om
papieren van mijn hand
gezet offset getypt
de schijf waar ik begon
wees nog dezelfde tijd

Sonja Prins (1912-2009):
1. uit Legio jaren in oktober (1960-1963)
2. uit Als de muren zich sluiten (1964-1965
Beide bundels zijn opgenomen in
Weegschaal de aarde ─ Verzameld Werk 3
dezer dagen verschenen bij uitgeverij
Papieren Tijger. ISBN 978-90-6728-268-0

Nog een gedicht van Sonja Prins is te vinden in een bijdrage van heden op onze zustersite Muziek en mensen.
Op maandag 16 januari is weer een ander gedicht te vinden op de zustersite Tempel der Taalkunde.

Twee gedichten van Jan Jacob Slauerhoff

2012-01-12T15:31:00.000-08:00

AANKOMST

Na lange dagen door den storm geteisterd
En somtijds uit de kooi gesmakt te zijn,
Door 't leven van 't zacht Lisboa nog verbijsterd,
Vind ik mij zitten op het zonnig plein.

Geleund in de' uithoek van een balustrade,
Zie ik als over hemelsbreed kozijn
't Beproefd schip dat klein stilligt aan de kade,
Den gele stroom, de kleurige oeverlijn.

Beneden karren raatlen, kranen kreunen,
Hier is het stil, terwijl alleen gitaren
Een oude fado traag en droef opdreunen,
En of karveelen weer den Taag opvaren.

LISBOA

Een stad van grijswitte gebouwen
En halfvoltooide huizen,
Van ruïnes die spoorloos vergruizen
En zuilen die zichtbaar vergrauwen.

En overal zijn nog de puinen
Van de aardbeving openbaar.
Waarom zou men bergen en ruimen?
Onder de aarde dreigt steeds het gevaar.

Paleizen zijn scheef afgesneden,
Van andre ontbreekt een brok muur.
Lisboa bestaat in 't verleden,
Maar 't kent geen rust, enkel duur.

Was het ooit aan een stad gegeven
Voort te leven als geest,
Vreemd nu en trouw vroeger gebleven
Na een aschregen op een feest?

J. (Jan Jacob) Slauerhoff (1898-1936)
Uit: Soleares (1933), tevens opgenomen in
Verzamelde gedichten in twee delen (1947)
_________
Voor het gedicht Fin de siècle, eveneens van
J. Slauerhoff zij verwezen naar een bijdrage
van heden, opgenomen op onze zustersite
Tempel van het fin de siècle.

François Coppée: Décembre

2011-12-30T06:04:00.000-08:00

Le hibou parmi les décombres
Hurle, et Décembre va finir;
Et le douloureux souvenir
Sur ton coeur jette encor ses ombres.

Le vol de ces jours que tu nombres,
Láurais-tu voulu retenir?
Combien seront, dans l'avenir,
Brillants et purs; et combien, sombres?

Laisse donc les ans s'épuiser.
Que de larmes pour un baiser,
Que d'épines pour une rose!

Le temps qui s'écoule fait bien;
Et mourir ne doît être rien,
Puisque vive est si peu de chose.

François Coppée (1842-1908)
Uit: Poésies 1874-1878

Twee gedichten uit 1861 van Emily Dickinson

2011-12-10T09:31:00.000-08:00

I held a Jewel in my fingers ─
And went to sleep ─
The day was warm, and winds were prosy ─
I said: "Twill keep"─

I woke and chid my honest fingers,
The Gem was gone ─
And now, an Amethyst remembrance
Is all I own

* * * *

Voorzijde van de
eerste druk Poems,
verschenen in 1890.

Forever at his side to walk ─
The smaller of the two!
Brain of his brain ─
Blood of his Blood ─
Two lives ─ One Being ─ now ─

Forever of His fate to taste ─
If grief ─ the largest part ─
If joy ─ to put my piece away
For that beloved Heart ─

All life ─ to know each other ─
Whom we can never learn ─
And bye and bye ─ a Change ─
Called Heaven ─
Rapt Neighborhoods of Men ─
Just finding out what puzzled us ─
Without the lexicon!
_________
Met deze twee gedichten, die beide stammen uit 1861,
herdenken wij hier de geboortedag, 10 december, van
Emily Elizabeth Dickinson (1830-1886)

Drie kleengedichtjes van Guido Gezelle

2011-11-27T13:21:00.000-08:00

Denkt gij, vriend, dat dat
niemen en weet,
dat in uwen boezem
geborgen daar ligt
het diepste van al,
't zij eedel, 't zij leelijk,
't zij goed, het zij kwaad,
't gezien heeft een ooge en 't
bewaren, ontdekken . . .
. . . . . . . . .
Hij zal . . .

Pedagogen

Kunstelooze kostbaarheden,
uit des herten grond gegroeid,
onbesneden,
onbesnoeid,
wat ook alle pedagogen
staande houden, hooge en fel,
onbelogen,
onbedrogen,
wilde waarheid wilde ik wel.

Rijmsnoer

Een rijmsnoer ben ik rijk gebleven,
'k en weet gewicht noch hoe noch waar
't mij inneviel, noch hoe malkaar
de staven zijn aaneengesteven,
zes of zeven
die ik even
vond alhier en ving aldaar.
__________
Uit Guido Gezelle (1830-1899): Kleengedichtjes II
Uitgegeven door L.J. Veen, Amsterdam MCMV (d.i. 1905)
Deze dag is het 112 jaar geleden dat Guido Gezelle in zijn
geboorteplaats Brugge is overleden. Vandaar ook aandacht
op onze zustersite Tempel der Letteren daarnaast nog in een
artikel op een andere zustersite: Tempel van het fin de siècle,
dan nog in een bijdrage op weer een andere zustersite,
Tempel der Wijze Woorden; al die bijdragen van heden.

Heinrich von Kleist: twee kleine gedichten

2011-11-21T01:48:00.000-08:00

Vandaag is het tweehonderd jaar geleden dat de Duitse literarische Größe Heinrich von Kleist, die in 1777 was geboren, een einde aan zijn leven heeft gemaakt. Zie daartoe onze bijdrage van gisteren, zondag 20 november op de site Tempel der letteren.
De goede man is veel bekender door zijn Dramen en door zijn Erzählungen, maar hij heeft ook een aardige hoeveelheid gedichten geschreven, waaronder enkele die pagina's in beslag nemen. Van de kortere vindt u hieronder de drie kleine Gelegenheitsgedichte:

Jünglingsklage

Winter, so weichst du,
Lieblicher Greis,
Der die Gefühle
Ruhigt zu Eis.

Nun unter Frühlings
Üppigem Hauch
Schmelzen die Ströme ─
Busen, du auch !

Mädchenrätsel

Träumt er zur Erde, wen
Sagt mir, wen meint er ?
Schwillt ihm die Träne, was,
Götter, was weint e r?

Bebt er, ihr Schwestern, was
redet, erschrickt ihn ?
Jauchzt er, o Himmel, was
Ist's, was beglückt ihn ?

Katharina von Frankreich

Man soll ihm Maine und Anjou
Übergeben.
Was weiß ich, was er alles
Mocht erstreben.
Und jetzt begehrt er nichts mehr,
Als die eine ─
Ihr Menschen, eine Brust her,
Daß ich weine !

Heinrich von Kleist (1777-1811)
Uit: Gedichte, opgenomen in Sämtliche Werke.

Nog een gedicht ─ Hymne an die Sonne ─ van deze auteur is te vinden in een bijdrage van heden op onze Duitse zustersite Kulturtempel (2).
Andersoortige bijdragen uit het oeuvre van deze schrijver zijn eveneens te vinden in bijdragen van heden op diverse van onze Nederlandse en Belgische zustersites:
Epigrammen van Kleist staan op onze site Tempel der Kritiek van 21 november.

Twee gedichten van Ulla Hahn

2011-10-09T04:59:00.000-07:00

Tag im Herbst

Auteur Ulla Hahn;
Foto Julia Braun.

Zerstreut kratzt der Wind
letztes Laub aus den Zweigen
Melodien zersplittern in
schrille Lieder von Weggehen

Aus der Sonne umzingelt
von Wolken fallen Licht
stücke von den Dächern
schlagen auf den Asphalt.

Alles heute ist schwer:
buntes Glas in
Blei gefaßt für ein
Bild aus der Bibel.

* * * * * *

Dichtung

Du hörst
den Introitus, die Invocationen
den Kaddish, das Schahada
pfingstliches Ohrenglück, Zungenheimnis

Du hörst
die Seelenstimme des Menschengeschlechts
wo die Namen Gottes aufgehen
in Schall und Rauch
vielleicht auch
der Glaube an DEN
vor allen Namen
und im Grunde
─ wie vor allem Anfang ─
sogar das Wort
__________
Uit: Ulla Hahn: So offen die Welt
Gedichte; Deutsche Verlags-Anstalt
München 2004 (Vierte Auflage 2011)
ISBN978-3-421-05816-4
__________
Meer gedichten van Ulla Hahn kunt u vinden door onze Duitse zustersite Kulturtempel (2) te raadplegen. Daarvoor hoeft u slechts hier te klikken.

John Clare (1793-1864): I am

2011-08-28T22:53:00.000-07:00

I a m

I AM: yet what I am none cares or knows,
My friends forsake me like a memory lost;
I am the self-consumer oof my woes,
They rise and vanish in oblivious host,
Like shades in love and death's oblivion lost;
And yet I am, anmd live with shadows tost

Into the nothingsness of scorn and noise,
Into the living sea of waking dreams,
Where there is neither sense of life nor joys,
But the vast shipwreck of my life's esteems;
And eén the dearest─that I loved thes best─
Are strange─nay─ rather stranger than te rest.

I long for scenes where man has ever trod,
A place where woman never smiled or wept;
There to abide with my Creator, God,
And sleep as I in childhood sweetly slept:
Untroubling and untroubled where I lie,
The grass below─above the vaulted sky.

JOHN CLARE (1793-1864).

Friedrich von Bodenstedt: Drie muziekgedichten

2011-08-15T13:31:00.001-07:00

O reiner Klang der Menschenbrust,
du stimmst das Herz so weihevoll,
daß man nicht weiß, ob man vor Lust
aufjauchzen oder weinen soll !

* * *

Wunderbarer Geist der Töne,
deine Macht ist höh'rer Art:
Göttergleich wird deine Schöne
uns gestaltlos offenbart.

Was urewig, was undendlich,
unsichtbar im Weltengang,
machst du dem Gemüt verständlich,
aufgelöst in Ton und Klang.

* * *

Sing' noch ein Lied, ein fröhlich Lied,
das uns die Nacht zum Tage macht,
daß man die Bäume blühen sieht
und klingen hört in Frühlingspracht!

Sing' noch ein Lied Trägst du uns fort
auf deiner Töne Wellenbahn:
springst alle Sorge über Bord,
und alle Not scheint leerer Wahn.

Sing' noch ein Lied! Was je an Glück
das bunbte Leben uns gereicht,
das bringt uns dein Gesang zurück,
derweil des Unglücks Schatten weicht!

Friedrich von Bodenstedt (1819-1892)
__________
Voor meer gedichten over muziek, dezer dagen gepubliceerd op onze zustersites, verwijzen we hier naar: Muziek en mensen van heden,voor poëzie van Richard Pohl (1826-1896) en naar onze Duitse zustersite Kulturtempel (2), eveneens voor een bijdrage van vandaag met een muziekgedicht van Franz Grillparzer (1791-1872).

Twee sonnetten van Maurice de Guérin

2011-08-07T20:58:00.000-07:00

S O N N E T

A François du Breil de Marzan

Quand le soleil après une chaude journée
S'endort et que le soir nous souffle le vent frais,
C'est délice de voir aux feuilles des forêts
Se jouer une brise et filer l'araignée.

Alors cette fileuse est tout embesognée
A dérouler son fil, et, par des noeuds secrets,
Se rattache à la feuille au vent abandonnée,
Afin de s'y suspendre et s'y bercer après.

Car elle aime beaucoup la brise vespérale,
Et le balancement de la lumière pâle,
Qui dore, en s'en allant, la lisière des bois.

Et, perchée au milieu de sa corde soyeuse,
Jusqu'à la nuit tombée elle y danse joyeuse,
Comme à l'escarpolette oscillant mille fois.

La Chénale, 9 août 1833

AUTRE SONNET AU MÊME

Quand l'étoile d'amour, la plus belle des cieux,
File vers l'occident et se couche dans l'onde
Où nous voyons couler tous les bonheurs du monde,
Laissant à peine après quelque lueur aux yeux;

L'imagination va faire ses adieux
A cette belle étoile, avant la nuit profonde,
Avant que tout soit noir et que tout se confonde
Dans le coeur devenu comme un puits ténébreux.

Alors elle s'en va, l'habille filandière,
Suspendre ses résaux et sa gaze légère
A quelque branche frêle où luit un peu de jour,

Et se laissent aller à cette balançoire,
Elle sý joue en l'air, tant que dans l'âme noire
Surnage encore un brin des lueurs de l'amour

Le Chênale, août 1833

MAURICE DE GUÉRIN (1810-1839)
Uit: Poësies, opgenomen in Deel I van de
tweedelige editie van de OeuvresParis, LE DIVAN, 1930

Gellert/Chodowiecki: Der sterbende Vater

2011-07-16T02:47:00.001-07:00

Der sterbende Vater

Ein Vater hinterließ zween Erben,
Christophen, der war klug, und Görgen, der war dumm.
Sein Ende kam, und kurz vor seinem Sterben
sah er sich ganz betrübt nach seinem Christoph um.
»Sohn!«, fing er an, »mich quält ein trauriger Gedanke;

du hast Verstand: Wie wird dir's künftig gehn?

Hör an, ich hab'in meinem Schranke

ein Kästchen mit Juwelen stehn,

die sollen dein. Nimm sie, mein Sohn,

und gib dem Bruder nichts davon.«

Der Sohn erschark und stutzte lange.
»Ach Vater!« hub er an: »Wenn ich so viel empfange,
wie kömmt alsdann mein Bruder fort?«»Er?« fiel der Vater ihm ins Wort: »Für Görgen ist mir gar nicht bange;
der kömmt gewiß durch seine Dummheit fort.«

Christian Fürchtegott Gellert (1715-1769)

Ets van Daniel Chodowiecki (1726-1801) uit 1794.

Petrus Augustus de Génestet: De Humorist

2011-05-09T01:00:00.000-07:00

DE HUMORIST
Horrible, horrible, most horrible

Eenmaal had ik zeven vrinden,
Bloemen in mijn levensgaard,
Die ik tot een krans mocht binden
Om mijn hoofd en om mijn haard.
Luister, en, van één tot zeven,
Zeg ik in een bondig lied,
Waar zij allen zijn gebleven,
Want ik had ─ maar heb ze niet.

De eerste, een knaap met blonde lokken
En een vriendelijk gemoed,
Is naar 't verre land vertrokken,
Hij is heen ─ en heen voor goed.
Op zijn beeltnis blijf ik staren
En ik weef een lang gedicht ;
Door mijn dromen komt hij waren,
Met een vreemd en bruin gezicht.

Nommer Twee liet zijn getrouwen
Loopen voor een kleine meid,
Die hem strengen op leert houên,
Smelten doet van zaligheid.
't Was een fiere, forsche jongen,
Die altijd mijn poken brak ;
Onbedwingbaar, nu bedwongen,
Door een zachte vrouwenplak !

Nommer Drie, wien ik het leven
Zoo vol gratie en talent
Door zag fladdren, zingen, zweven,
Half een vlinder, half student,
Zijn Eerwaarde zakte op klompen
In een kleigrond, zes voet diep,
En tracht d"Urmensch in te pompen,
Wie dan toch de wereld schiep !.....

Nommer Vier werd ongenietbaar ;
't Is een pure filoloog !
't Is een Graecus, 't is een Piet ─ maar
Ongelooflijk dom en droog.
'k Moest den Vijfde laten glijden,
Daar 'k met hem mijn rust verloo,
Want op ongelegen tijden
Las hij me altijd verzen voor.

En de Zesde, jong bedorven ─
Zwakke ziel en groote geest ─
Is, mijn ziele schreit ─ gestorven !
Maar een ander zegt, gesjeesd.
Mocht hij voor een vriend herleven,
'k Zou hem in een dankbaar hart

Dichterlier. Ornament op
het voorplat van beide delen
van De Dichtwerken van
P.A. de Génestet.

't Liefste plekje wedergeven,
Heilig door een lange smart.

Maar u kan ik zien noch luchten,
Diepst gezonken SIMIA !
Al uw zeemlen, al uw zuchten,
Al uw doen is laria,
Ieder zuchtje is een Judas,
Ieder glimlach is een list.....
O mijn help ! Ik merk het nu pas,
Ach, de vent werd humorist !

1850.

Petrus Augustus de Génestet (1829-1861)
Uit De Dichtwerken eerste deel (van twee)
Verzameld en uitgegeven onder toezicht
van C.P. Tiele, bij Gebroeders Kraay te
Amsterdan, tweede druk 1871

Zie tevens de korte bijdrage HUMOR, in een artikel over ons Nederlands van nu, gepubliceerd op de Wijkwebsite van De Paddepoel in Groningen.

Gottfried August Bürgers hommage aan de bijen

2011-02-16T08:54:00.000-08:00

An die Bienen

Wollt ihr wissen, holde Bienen,
Die ihr süße Beute liebt,
Wo es mehr, als hier im Grünen,
Honigreiche Blumen gibt?
Statt die tausend auszunippen
Die euch Florens Milde beut,
Saugt aus Amaryllis' Lippen
Aller tausend Süßigkeit.

Florens schöne Kinder rötet
Nur der Frühlingssone Licht:
Amaryllis Blumen tötet
Auch der strenge Winter nicht.
Jener ausgeleerte Hülle
Wird nicht wieder angefüllt:
Aber nie versiegt die Fülle,
Die aus diesem Kelche quillt.

Eins, nur eins sei euch geklaget:
Eh' ihr auf dies Purourrot
Eure seidnen Flügel waget,
Hört, ihr Lieben, was euch droht!
Ach, ein heißer Kuß hat neulich
Die Gefahr mir kund gemacht.
Nemt die Flügel, warn' ich treulich,
Ja vor dieser Glut in acht!

Gottfried August Bürger 1747-1794)
Uit: Die Ausgabeder Gedichte von 1789.

Nog twee gedichten van deze Duitse auteur kunt u vinden op de onze zustersite Tempel der Kritiek, in een bijdrage van heden.

Een gedicht van Gottfried Keller: Winternacht

2011-01-19T07:25:00.000-08:00

Nicht ein Flügelschlag ging durch die Welt,
Still und blendend lag der weiße Schnee,
Nicht ein Wölklein hing am Sternenzelt,
Keine Welle schlug im starren See.

Aus der tiefe stieg der Seebaum auf,
Bis sein Wipfel in dem Eis gefror;
An den Ästen klomm die Nix herauf,
Schaute durch das grüne Eis empor.

Auf dem dünnen Glase stand ich da,
Das die schwarze Tiefe von mir schied;
Dicht ich unter meinen Füßen sah
Ihre weiße Schönheit Glied für Glied.

Mit ersticktem Jammer tastet' sie
An der harten Decke her und hin.
Ich vergaß das dunkle Antlitz nie
Immer, immer liegt es mir im Sinn!

Uit: Gottfried Keller (1819-1890): Gedichte.
__________
Voor meer gedichten van deze Zwitserse schrijver zij verwezen naar onze bijdrage op de Duitstalige zustersite Kulturtempel; naar een tweede bijdrage, op Kulturtempel (2). Voor een artikel over enkele Erzählungen van dezelfde auteur, welke vanaf heden in het literatuurprogramma Am Abend vorgelesen van de Duitse regionale radiozender NDR Kultur, waar men kan luisteren naar een drieëntwintigdelige reeks, die gedurende de avonden van de werkdagen zal worden uitgezonden, dus tot en met 18 februari aanstaande, steeds 's avonds tussen 22:00 uur en 22:35 uur, vijf maal per week.

Edward Thomas: Twee gedichten

2010-12-30T21:46:00.000-08:00

Lights out

I HAVE come to the borders of sleep,
The unfathomable deep
Forest where all must lose
Their way, however straight,
Or winding, soon or late;
They caannot choose.

Many a road and track
That, since the dawn's first crack,
Up to the forest brink,
Deceived the travellers,
Suddenly now blurs,
And in they sink.

Here love ends,
despair, ambition ends;
All pleasure and all trouble,
Although most sweet and bitter,
Here ends in sleep that is sweeter
Than tasks most noble.

There is not any book
Or face of dearest look
That I would nog turn from now
To go into te unknown
I must enter, and leave, alone,
I know not how.

The tall forest towers;
Its cloudy foliage lowers
Ahead, shelf above shelf;
Its silence I hear and obey
That I may lose my way
And myself.

De Engelse dichter Edward Thomas (1878-1917)

Out in the dark

Out in the dark over the snow
The fallow fauns invisible go
With the fallow doe;
And the winds blow
Fast as the stars are slow.

Stealthily the dark haunts round
And, when the lamp goes, without sound
At a swifter bound
Than the swiftest hound,
Arrives, and all else is drowned;

And star and I and wind and deer,
Are in the dark together,—nesr,
Yet far,—and fear
Drums on my ear
In that sage company drear.

How weak and little is the light,
All the universe of sight,
Love and delight,
Before the might,
If you love it not, of night.

EDWARD THOMAS (1878-1917)

Edward Thomas is één dergenen van wie in het programma Words and music van BBC Radio 3, op vrijdag 31 december poëzie wordt voorgedragen, naast die van vier andere Engelse dichters. Meer daarover in onze bijdrage op de zustersite Tempel der Letteren van heden.

Betje Wolff en Aagje Deken: Kerstlied

2010-12-19T04:20:00.000-08:00

K E R S T L I E D

Laat ons nu toch niet treurig wezen,
verslagen of bedrukt van geest :
wij vieren het geboortefeest
van Hem, die ons van alle vrezen
genezen heeft — en nog genees.

Die weldaad, dat de weg te leven
nu door ons wordt zo klaar bevat,
als door de grootsten van de stad,
die weldaad heeft Hij ons gegeven,
Wat is dit niet een grote schat !

Wij willen deze dag gedenken,
dat God aan ons de Heiland gaf ;
en leggen alle droefheid af
om He een dankbaar hart te schenken :
zo gaan wij vrolijk naar ons graf !

Elisabeth Wolff-Bekker en Agatha Deken:
Uit: Economische Liedjes (1781)

NB: Zie een ander, in de tijd van het jaar passend, gedicht van deze beide dames, uit dezelfde bundel, in een bijdrage van heden op onze zustersite Tempel der Actualiteit.

Twee gedichten van Theodor Storm

2010-12-15T15:44:00.000-08:00

Het feit dat de Oostenrijkse componist Alban Berg (1885-1935) het komende weekeinde wordt herdacht naar aanleiding van zijn vijfenzeventigste sterfdag — en niet, zoals de VPRO-Gids ons wil doen geloven: diens geboortedag — op 24 december, is voor ons aanleiding om twee gedichten van De Duitse auteur Theodor Storm op te nemen. Het eerste, Die Nachtigall is door Alban Berg op muziek gezet en opgenomen in het opus Sieben frühe Lieder, gerealiseerd in de jaren 1905-1908, voor lage stem en piano gereviseerd georkestreerd in 1928; de pianoversie eveneens aangepast in dat jaar.

De Duitse dichter
Theodor Storm in 1879.

D i e N a c h t i g a l l

Das macht, es hat die Nachtigall
Die ganze Nacht gesungen;
Da sind von ihrem süßen Schall,
Da sind in Hall und Wiederhall
Die Rosen aufgesprungen.

Sie war doch sonst ein wildes Kind,
Nun geht sie tief in Sinnen
Trägt in in der Hand den Sonnenhut
Und duldet still der Sonne Glut,
Und weiß nicht, was beginnen.

Das macht, es hat die Nachtigall

Die ganze Nacht gesungen;
Da sind von ihrem süßen Schall,

Da sind in Hall und Wiederhall

Die Rosen aufgesprungen.

De tekst van het tweede gedicht — Schließe mir die Augen beide — van dezelfde auteur dat door Alban Berg eveneens voor lage stem en piano is gebruikt, werd gerealiseerd in 1907, in twee verschillende versie, welke pas in 1930 zijn gepubliceerd.

S c h l i e ß e m i r d i e A u g e n b e i d e

Schließe mir die Augen beide
Mit den lieben Händen zu!

Geht doch alles was ich leide,
Unter deiner Hand zur Ruh.
Und wie leise sind der Schmerz
Well' um Welle schlafen leget,
Wie der letzte Schlag sich reget,

Füllest du mein ganzes Herz

THEODOR STORM (1817-1888)

Uit: Die Gedichte

De Vreemdeling van H.Marsman

2010-12-06T13:34:00.000-08:00

Aan Hendrik de Vries

DE VREEMDELING

Laat mij alleen.
Dit is de tweesprong onzer wegen,
gij hebt mij tot den versten rand geleid.

maar keer hier om, ween niet.
gij kunt den laatsten tocht naast mij niet schrijden.
noch ik met u, gij gaat hem eens alleen.

gij zijt mij nochtans onverdeeld verpand :
ik heb uw bloed den donkren kus gegeven
van hen die boven dood en leven
ontstegen zijn. ik ben hun afgezant.

ik beid uw komst.

wij zullen eens den zwarten wijn
van dood en donker uit één beker drinken.
wij zullen stroomend in elkaar verzinken
en eeuwig zijn.

vaarwel.
ik keer niet weer
maar gij komt zelve, later.
vaarwel. het water
roept voor de derde keer.

Hendrik Marsman (1899-1940)
Onder meer opgenomen in ERTS Almanak 1926
Verzen, Proza, Drama, Essay.

Twee 'tijdgedichten' van Conrad Ferdinand Meyer

2010-11-07T04:17:00.000-08:00

Twee fenomenen met welke wij in ons land de laatste dagen te maken hebben, zijn tevens terug te vinden in de wereld der poëzie: enerzijds is daar het verschijnsel stormnacht en aan de andere kant de novemberzon — die beide natuurverschijnselen hebben we gedurende de eerste week van de elfde maand van het jaar 2010 mogen meemaken. Het gros van de mensen zal meer affiniteit hebben met laatstgenoemd verschijnsel, al herinner ik me dat een aardrijkskundeleraar in mijn gymnasiumtijd vertelde over een vriend die vanuit Nederland naar een zeer warm gebied was verhuisd en hem schreef hoe graag hij eens met hem in een ouderwetse novemberstorm over de zuidelijke toegangsweg tot zijn geboortstad — vele kilometers lang — zou willen wandelen. Daarmee kregen wij, twaalf- en dertienjarigen meteen een kleine les in relativiteit, die we in meerdere opzichten werden geacht ter harte te nemen dan alleen in het kader van de sociale geografie.

Novembersonne

In den ächzenden Gewinden
Hat die elter sich gedreht,
Unter meinen alten Linden
Liegt das Laub hoch aufgeweht.

Dieser Erde Werke rasten,
Schon begint die Wintrruh —
Sonne, noch mit unverblaßten
Goldnen Stralen wanderst du!

Ehe sich das Jahr entlaubte,
Gingen, traun sie mußig nie,
Nun, an deinem lichten Haupte
Flammen inbescháftigt sie.

Erst ein Ackerknecht, ein Schnitter,
und ein Traubenkoch zuletzt,
Bist du nun der freie Ritter,
Der sich auf der Fahrt ergetzt.

Und die Schüler, zu den Bänken
Kehrend, grüßen jubelvoll,
Hingelagert vor den Schenken,
Dich als Musengott Apoll.

De Zwitserse, Duitstalige dichter
Conrad Ferdinand Meyer (1825-1898).

In einer Sturmnacht

Es fährt der Wind gewaltig durch die Nacht,
In seine ellen Pfeifen blast der Föhn,
Prophetisch kämpft am Himmel eine Schlacht
Und überschreit ein wimmernd Sterbgestöhn.

Was jetzt dämonenhaft in Lüften zieht,
Eh das jahrhundert schließt, erfüllt's die Zeit —
Im Sturmespausen klingt das Friedelied
Aus einer fernen, fernen Seligkeit.

Die Ampel, die in leichten Ketten hangt,
Hellt meiner Kammer Dämmerung,
Und wann die Decke bebt, die Diele bangt,
Bewegt sie sich gemach im sachten Schwung.

Mir redet diese Flamme wunderbar
Von einer windbewegten Ampeel Licht,
Die einst geglommen für ein nächtlich Paar,
Ein greises und göttlich Angesicht.

Es sprach der Friedestifter, den du weißt,
In einer solchen wilden Nacht wie heut:
»Hörst, Nikodeme, du den Schöpfer Geist,
Der mächtig weht und seine Welt erneut?«

Conrad Ferdinand Mayer (1825-1898)
Uit: Sämtliche Gedichte
Reclam-editie RUB 9885.

Twee gedichten van Johann Wilhelm Luwdig Gleim

2010-11-04T06:13:00.001-07:00

Die Rose und der Dichter

Die Rose.
Bin ich denn von zwanzigtausend
Deiner Blumen hier
Nicht die Schönste? Warum bliebest
Du nicht stehn bei mir?

Der Dichter.

Ja, von allen meinen Blumen
war die Rose mir
Sonst die Schönste! Doris aber,
Doris ist nicht hier.

Schön ist ohne meine Doris
Mir kein schön Gesicht,
Keine Quelle, kein Gefilde,
Selbst die Rose nicht!

De Duitse dichter Johann Wilhelm Ludwig Gleim
(1719-1803).

Betrachtung

Brot hat mir Gott und Wein dazu gegeben!
Wenn er mir nun noch Liebe giebt,
So fehlt mir nichts! Was hat man von dem Leben,
Wenn man nicht liebt?

Johann Wilhelm Ludwig Gleim (1719-1803)
Uit: Gleim, Ausgewählte Werke
Herasgegeben von Leonhard Lier.
Philipp Reclam Verlag, Leipzig, 1885

Zie voor nog een, langer, gedicht van deze auteur, de bijdrage van heden op onze Duitstalige zustersite Kulturtempel (2)

Edgar Allen Poe: A dream within a dream

2010-10-20T14:29:00.000-07:00

A DREAM WITHIN A DREAM

TAKE this kiss upo the brow!
And, in parting from you now,
Thus mich let me avow—
You are not wrong, who deem
That my days have been a dream;
Yet if hope has flown away
In a night or in a day,
In a vision or in none,
Is it therefore the less gone?
All that we see or seem
Is but a dream within a dream.

I stand amid the roar
Of a surf-tormented shore
And I hold within my hand
Grains of the golden sand—
How few! yet how they creep
Through my fingers to the deep,
While I weep—while I weep
O God! can I not grasp
Them with a tighter clasp?
O God! can I not save
One from the pittiless wave?
Is all the we see or seem
But a dream within a dream?

Edgar Allen Poe (1809-1849)
Uit Poems

Nog een gedicht van Edgar Allen Poe is te vinden op
onze Duitstalige zustersite Kulturtempel (2). Een opinie
van dezelfde auteur over muziek en poëzie is heden
opgenomen op onze zustersite Muziek en mensen.

Twee gedichten van Walt Whitman (1)

2010-10-11T01:15:00.000-07:00

ON THE BEACH AT NIGHT ALONE

On the beach at night alone,
As the old mother sways her to and fro singing her husky song,
As I watch the bright stars shining, I think a thought of

the clef of the universe and of the future.

A vast similtude interlocks all,
All spheres grown, ungrown, small, large, suns, moons, planets,
All distances of place hoever wilde,
All distances of time, all inanimate forms,
All souls, all living, bodies though the be ever so different

or in different worlds,

All gaseous, watery, vegetable, mineral processes, the fishes, the brutes,
All nations colours, barbarisms, civilisations, languages,

All identities that have existed or many exist on this globe or any globe,"

All lives and deaths, all of the past, presnt, future,
This vast similitude spans hem, and always has spann'd.

And shall for ever san them and compactly hold and enclose them.

1856

De Amerikaanse auteur Walt Whitman (1819-1892)

AS THEY DRAW TO A CLOSE

As they draw to a close
Of what underlies the precendent songs — of my aims in them,
Of the seed I have sought to plant in them,
Of joy, sweet joy, through many a year, in them.
(For them, for them have I lived, in them my work is done,)
Of many an aspiration fond, of many a dream and plan;
Through Space and Time fused in a chant, and the flowing eternal identity,
To Nature encompassing these, encompassing God — to the joyous, electric all,
To the sense of Death, and accepting exulting in Death in its turn the same as life,
The entrance of man to sing;
To compact you, ye parted, diverse lives,
To put rapport the mountains and rocks and streams,
And the winds of the north, and the forest of oak and pine,
With you O soul.
1871
__________
Zie ook enkele markante uitspraken van deze uitzonderlijke mens en schrijver, in een bijdrage van zondag 10 oktober, opgenomen op onze zustersite Tempel der Wijze Woorden

Drie gedichten van Christian Morgenstern (1)

2010-10-07T09:44:00.000-07:00

[DAS SYMBOL DES MENSCHEN]

Zeig mir, sprach zu mir ein Dämon,
zeig mir das Symbol des Menschen
und ich will dich ziehen lassen.
ich darauf, mir meine schwarzen
Stiefel von den Zehen ziehend
sprach, dies, Dämon, ist des Menschen
schauerlich Symbol, eiun Fuß
aus grobem Leder, nicht Natur mehr,
doch auch noch nicht Geist geworden,
eine Wanderform vom Tierfuß
zu Mercurs geflügelte Sohl.
Als ein Bildnis des Gelächters
stand ich da, ein neuer Heiliger.
Doch der Dämon, unbestimmbar
suefzend, bückte sich und schrieb mit
seinem Finger auf die Erde.

SPRACHSTUDIEN

Korf und palmström nehmen Lektionen,
um das Wetter-Wendische zu lernen.
Täglich pilgern sie zu den modernen
Ollendorffschen Sprachlehrgrammophonen.

Drt nun lassen sie mit vielen andern
welche gleichfalls steile Charaktere,
(gleich als ob's ein Ziel für Edle wäe),
sich im Wetter-Wendischen bewandern.

Dies idiom behebt den geist der Schwere,
mach sieunsät, launisch und cholerisch . . .
Doch die Sache bleibt nur peripherisch.
Und sie werden wieder — Charaktere.

WORTKUNST

Palma Kunkel spricht auch. O gewiß.
Freilich nicht ie Volk der Finsternis.

Nicht von Worten kollernd wie ein Bronnen,
niemals nahwärts-, immer vorbesonnen.

Völlig fremd den hilflos vielen Schällen,
fragt sie nur in wirklich großen Fällen.

Frag den Zwergen niemals, nur den Riesen,
und auch nicht wie es ihm gehe, diesen.

Nicht wom Wetter spricht sie, nicht vom Schneider,
höchstens von den Grundproblemen beider.

Christian Morgenstern (1871-1914)
Uit: Gingganz (1919)
__________
Meer gedichten van Christian Morgenstern zijn heden opgenomen op onze Duitstalige zustersite Kulturtempel 2. En op de site Tempel der Taalkunde hebben we een daarbij uitstekend passend poëem van deze auteur opgenomen.
__________
Afbeelding: Christian Morgenstern in 1910.

Twee herfstgedichten van Friedrich Hebbel

2010-09-22T01:10:00.000-07:00

Herbstgefühl

Grünen, Blühen, Duften, Glänzen,
Reichstes Leben ohne Grenzen,
Alles steigernd, nirgends stockend,
Selbst die kühnsten Wünsche lockend:

Ja, dann kann ich wohl zerfließen,
Aber nimmermehr genießen;
Solche Flügel tragen weiter,
Als zur nächsten Kirschbaumleiter.

Doch, wenn rot die Blätter fallen
Kühl die Nebelhauche wallen,
Leis durchschauernd, nicht erfrischend,
In den warmen Wind sich mischend:

Dann vom Endlos-Ungeheueren
Flücht ich gern zum Menschlich-Teuren,
Und in einer ersten Traube
Sieht die Frucht der Welt mein Glaube.

Herbstbild

Dies ist ein Herbsttag, wie ich keinen sah!
Die Luft ist still, als atmete man kaum,
Unddennoch fallen raschelnd, fern und nah,
Die schönsten Früchte ab von jedem Baum.

O stört sie nicht, die Feier der Natur!
Dieds ist die Lese, die sie selber hält,
Denn hute löst sich von den Zweigen nur,
Was vor dem milden Strahl der Sonne fällt.

Friedrich Hebbel (1813-1863)

Uit: Gedichte — Insel Bücherei 59.

Nog twee gedichten van Friedrich Hebbel zijn te vinden op onze Duitse zustersite, eveneens in een bijdrage van heden.

Twee gedichten van de Schot Robert Burns

2010-09-18T06:53:00.001-07:00

Auld Lange Syne

Should auld acquaintance be forgot,
And never brought to min'?
Should auld acquaintance be forgot,
And auld lang syne?

For auld lang syne, my dear.
For auld lang syne.
We'll tak a cup o' kindness yet,
For auld lang syne

We twa hae run about the braes,
And pu'd the gowans fine;
But we've wander'd mony a weary foot
Sin' auld lang syne.

We twa hae paidled i' the burn,
From morning sun till dine;
But seas between us braid hae roar'd
Sin' auld lang syne

And there's a hand, my trusty fiere,
And gie's a hand o' thine;
For we'll tak a right guidwillie waught,
For auld lang syne.

And surely ye'll be your pont stowp,
And surely I'll be mine;
And we'll tak a cup o' kindness yet
For auld lang syne.

Go fetch to me a Pint O' Wine

Go fetch to me a Pint O' Wine,
And fill it in a silver tassie;
That I may drink, before I go,
A service to my bonnie lassie.
The boat rocks at the pier o' Leith.
Fu' loud the wind blaws frae the ferry,
The ship rides by the Berwick-law,
And I mann leave my bonnie Mary.

The trumpets sound, the banners fly,
The glittering spears are rankèd ready;
The shouts o' war are heard afar,
The battle closes thick and bloody;
But it's n the roar o' sea or shore
Wad mak me langer wish to tarry;
Nor shout' o' war that's heard afar,
It's leaving thee, my bonnie Mary.

Robert Burns (1759-1796)
____________
Afbeeldingen
1. De dichter Robert Burns. Diens portret wordt omgeven door kleine afbeeldingen die betrekking hebben op zijn werken.
2. Illustratie behorende bij Aulde Lang Syne.

Johann Gottfried Herder: Der Eistanz

2010-09-16T07:49:00.000-07:00

Wir schweben, wir wallen auf hallendem Meer,
Auf Silberkrystallen dahin und daher:
Der Stahl ist uns Fittig, der Himmel das Dach,
Die Lüfte sind heilig und schweben uns nach.
So gleiten wir, Brüder, mit fröhlichem Sinn,
Auf eherner Tiefe des Lebens dahin.

Wer wölbte dich oben, du goldenes Haus?
Wer legte den Boden mit Demant uns aus?
Und gab uns den flüchtigen Funken im Stahl,
Zu tanzen, zu schweben im himmlischen Saal?
So schweben wir, Brüder, mit fröhlichem Sinn,
Im himmlischen Saale des Lebens dahin.

Da stand sie, die Sonne, in Dufte gehüllt!
Da rauchen die Berge, da schwebet ihr Bild,
Da ging sie danieder, und siehe, der Mond
Wie silbern er über und unter uns wohnt!
So wallen wir, Brüder, mit fröhlichem Sinn,
Durch Mond und durch Sonne des Lebens dahin!

Seht auf nun, da brennen im himmlischen Meer
Die Funken und brennen im Frost um uns her;
Der oben den Himmel mit Sonnen besteckt,
Hat's unten mit Blumen des Frostes gedeckt.
Wir gleiten o Brüder mit fröhlichem Sinn,
Auf Sternengefilden des Lebens dahin!

Er macht uns geräumig den luftigen Saal,
Und gab uns in Nöten die Füße von Stahl,
Und gab uns im Froste das wärmende Herz,
Zu steh'n auf den Fluten, zu schweben im Scherz.
Wir streben, o Brüder, mit ehernem Sinn,
Auf Fluten und Abgrund des Lebens dahin.


Johann Gottfried Herder (1744-1803)


Zie ook de aan ons gelieerde site Muziek en mensen. 
Daar kunt u in een bijdrage van heden kennisnemen 
van de muziek die op deze tekst werd gecomponeerd 
door een vriendin van Johann Wolfgang von Goethe: 
Corona Schröter.

Drie Lieder van Gotthold Ephraim Lessing

2010-08-31T04:06:00.000-07:00

Auf sich selbst

Ich habe nicht stets Lust zu lesen.

Ich habe nicht stets Lust zu schreiben.
Ich habe nicht stets Lust zu denken,

kurzum, nicht immer zu studieren.

Doch hab ich allzeit Lust zu scherzen.
Doch hab ich allzeit Lust zu lieben.
Doch hab ich allzeit Lust zu trinken
kurz, allezeit vergnügt zu leben.

Verdenkt ihr mir's, ihr sauren Alten?
Ihr habt ja allzeit Lust zu geizen;
Ihr habt ja allzeit Lust zu lehren;

Ihr habt ja allzeit Lust zu tadeln.

Was ihr tut, ist des Alters Folge.

Was ich tu, will die Jugend haben.
ich gönn euch eure Lust von Herzen.

Wollt ihr mir nicht die meine gönnen?

Der Sonderling

So bald der Mensch sich kennt,

sieht er, er sey ein Narr;
Und gleichwohl zürnt der Narr;
Wenn man ihn also nennt.

So bald der Mensch sich kennt,

Sieht er, er sey nicht klug;
Doch ists ihm lieb genug,
Wenn man ihn weise nennt.

Ein jeder, der mich kennt
Spricht: welcher Sonderling!

Nur diesem ists ein Ding,
Wie ihn die Welt auch nennt.

Ich

Die Ehre hat mich nie gesucht;
Sie hätte mich auch nie gefunden.
Wáhlt man, in zugezählten Stunden.
Ein prächtig Feierkleid zur Flucht?

Auch Schätze hab ich nie begehrt.

Was hilft es, sie auf kurzen Wegen
Für Diebe mehr als sich zu hegen,

Wo man das wenigste verzehrt

Wie lange währt's, so bin ich hin

Und einer Nachwelt untern Füßen?
Was braucht sie, wen sie tritt, zu wissen?

Weiß ich nur, wer ich bin.

Gotthold Ephraim Lessing (1729-1781)

Gedichte

__________

Afbeelding: Portret van Lessing uit 1771.

Door de Zwitserse schilder Anton Graff (1736-1813).

Jacob Burckhardt aan Gottfried Kinkel in een brief van 8 oktober 1844

2010-08-20T22:52:00.000-07:00

Ich bin's ja nicht, der sie heraufbeschwört,

Vergangne Freuden, die mich einst betört.
Verschwimmend blasse, süße Schatten !

Der Nebel ist es, der den Wald durchzieht,
Das fallende Laub, das vor dem Herbstwind flieht,
Der Abend ist's auf den Matten !

Es ist das Flüstern in dem düstern Hain,

Es ist das Brausen, ferneher vom Rhein,
Es ist der Abenddämmrung Grauen —
S'ist die Natur, sie ist's, die grausam weckt,
Was in des Herzens Tiefe sich versteckt,
Und die mich zwingt es anzuschauen.

O seid gegrüßt, ihr teuren Schemen all,
Ihr naht, docj hör ich nicht der Schritte Hall,'
ich weiß, ich darf euch nicht umarmen —
Nur Nebelbildersind's — und doch, sie sehn
Mich bittend an: "Laß uns nicht ferne stehn !
O laß zum Leben uns erwarmen !

O zieh uns kühn an dien gequälte Brust,
Dann werden wir lebendig — komm ! Du mußt !

Zu leben still in unsrer Mitte ! —"

Und wie ich starrte, zog die Nacht heran,
Der Schemen Kreis mit leisem Hauch zerrann,
Und schaudernd wandt' ich meine Schritte.

Jacob Burckhardt (1818-1897)

Uit een brief van 8 oktober 1844 aan Gottfried Kinkel, dichter, theoloog en revolutionair (1815-1882)

__________

Afbeelding: Jacob Burckhardt in de zomer van 1845.
Foto waarschijnlijk genomen in Parijs.

Een meervoudig gebruikt gedicht van Nietzsche

2010-08-19T13:11:00.000-07:00

O Mensch! Gib acht!

Was spricht die tiefe Mitternacht?

"Ich schlief — ich schlief —,

Aus tiefem Traum bin ich erwacht: —

Die Welt ist tief,

Und tiefer als der Tag gedacht.

Tief ist ihr Weh —,
Lust tiefer noch als Herzeleid:

Weh spricht: Vergeh.

Doch alle Lust will Ewigkeit —,

— will tiefe, tiefe Ewigkeit!"

Friedrich Nietzsche (1944-1900)

Uit Jugendgedichte (1858-1868)

Deze tekst is door in ieder geval drie fin de siècle componisten gebruikt voor, elk werk op zich een mijlpaal in de geschiedenis van de klassieke muziek.

Twee gedichten over een zomeravond door Johannes van 't Lindenhout (1893-1916)

2010-08-18T01:34:00.000-07:00

Z O M E R A V O N D — I

Nu de schaduwen zich lengen

Rond mijn woning, vòòr den nacht,
Wil ik je mijn groeten brengen

'Wijl dags laatste uren plengen

Aan de kim hun zuiv're pracht

Al begeert' ligt diep verzwegen,
Nu ik stil naar buiten tuur,
En mijn hart heeft zich genegen

Tot den wijden avondzegen
In de schoonheid van dit uur.

Ken je deze stilte, makker,
Als des levens dierst tresoor!

De avondwind drijft ver en zwakker
Langs de popels, die den akker
Zoomen, over 't land te loor.

Buiten dralen zoete roken —

Geur, die van den zomer is —
En de oogen half geloken,
Droom ik, voor het raam gedoken,
't Uur, dat voor den droomer is.

Z O M E R A V O N D — II

Gedachten, die de zonnige uren banden,

Bemijmer ik, waar langs de stille kreek

Het nachten naêrt en op de lage landen
De avond roerloos ligt en schemer-bleek.

Dan blaast een jongen op z'n herdersfluit
Een simpel liedje van verloren dagen;

En 't mijm'rend hart moet zachtkens medeklagen
Bij 't gaan en komen van dit week geluid.

In weedoms schijn zie 'k alle aardse dingen,
En van de droefenis waartoe mijn ziel nu wies,
Wil ik mijn liederen van elken dag doordringen,
Lijk op de fluit één aêm verscheiden tonen blies.

Uit Afdeling Drie: oktober 1912— mei 1916

In: Nagelaten verzen (Nijmegen 1995)

Twee gedichten van Elias Annes Borger

2010-08-10T12:31:00.000-07:00

G R A F S C H R I F T

OP DE VROUW VAN MIJNEN VRIEND

Ds. L. W. VAN DER WEIDE,

Predikant te Dokkum,

ANNA MARGARETHA WARMOLDI ADRIANI. ¹

________

Door hagelbui geknakt , noch zomervuur geschroeid ,

Had twintig jaar deez' roos op Friesen grond gebloeid ;

De wil der Almagt , die geen sterv'ling kan doorgronden ,

Verplant haar , voor een korte poos ,

Naar Gelderland ; daar stierf de roos ;

Verdwenen was haar kleur , verschrompeld was haar lover !

En wat liet zij ons over ?

Twee knopjes van den steel geruky

En doornen die ons wonden.

_______

¹ Overleden den 14 September 1814 , te Ede op de Veluwe , aan een hevige ziekte , terwijl zij met hare echtgenoot deze zijne vroegere gemeente bezocht.

__________

EINDRIJM ¹

E E N E B R U I L O F T ,

17 December 1818.

__________

Verdreven zij de zorg ! Wij deelen in de v r e u g d

Van Bruid en Bruidegom: de hemel wil hun g e v e n

Een echt door trouw bekroond, veredeld door de d e u g d ,

En effen zij hun pad door 't loopperk van dit l e v e n.

Al rijst op 's Grijsaards hoofd de berg der jaren h o o g ,

Dit feest was nog bereid voor 't oog en 't hart des b r a v e n ;

Verdreven zij de zorg en alle tranen d r o o g ,

En zijn de kelen droog dan moog' Medoc ze l a v e n.

________

¹ Uit verschillende voorhandene verzen van dien aard, tot proeve.

__________

Beide hier boven afgedrukte gedichten zijn van Elias Annes Borger (1784-1820), uit de bundel Gedichten uit1836. Overgenomen uit de herdruk van 1984. [1]

[1] Meer daarover valt te lezen in een separaat artikel dat is gewijd aan deze letterlievende dominee. De bijdrage is te vinden op onze indirecte zustersite Kunst en cultuur, vanaf woensdag 11 augustus 2010.

Turmhahn-fragment van Eduard Mörike

2010-08-09T03:32:00.000-07:00

De afbeelding is van Ludwig Richter (1803-1884).

Voor degenen, die moeite hebben met het lezen van

teksten in Fraktur, is deze hieronder nogmaals, maar

dan in onze eigen letter, opgenomen:

Studieren; anderst mag's nicht sein.
Eine Weil' am Ofen brütend steht,
Unruhig hin und dannen geht;

Sein text ihm schon die Adern reget;
Drauf er sein Werk zu Faden schläget.
Inmittelst einmal auch entwan

Hat er ein Fenster aufgetan—
Ah, Sternenlüsteschwall, wie rein,
Mit Hausen dringet zu mir ein!

Den Verrenberg ich schimmern seh,

Den Schäferbühel dich mit Schnee!

Uit: Der alte Turmhahn

Idylle von Eduard Mörike (1804-1875)

Johann Wolfgang von Goethe: Der Zauberlehrling

2010-08-07T02:56:00.001-07:00

DER ZAUBERLEHRLING (1797)

Hat der alte Hexenmeister

Sich einmal wegbegeben!

Und non sollen seine Geister
Auch nach meinem Willen leben.
Seine Wort' und Werke
Merkt' ich und den Brauch,
Und mit Geistesstärke
Tu ich Wunder auch.

Walle! walle

Mance Strecke,
Daß zum Zwecke

Wasser fließe

Und mit reichem, vollemSchwalle
Zu dem Bade sich ergieße!

Und nun komm, du alter Besen,

Nimm dieschlechten Lumpenhüllen!

Bist schon lange Knecht gewesen;
Nun erfülle meinen Willen!
Auf zwei Beine stehe,
Oben sei ein Kopf,
Eile nun und gehe
Mit dem Wassertopf!

Walle! walle

Mance Strecke,
Daß zum Zwecke

Wasser fließe

Und mit reichem, vollemSchwalle
Zu dem Bade sich ergieße!

Seht, er läuft zum Ufer nieder!

Wahrlich! ist schon an dem Flusse,
Und mit Blitzesschnelle wieder
Ist er hier mit raschem Gusse,

Schon zum zweiten Male!

Wie das Becken schwillt!

Wie sich jede Schale
Voll mit Wasser füllt!

Stehe! stehe!

Denn wir haben

Deiner Gaben

Vollgemessen! —

Ach, ich merk'es. Wehe! wehe!
Hab' ich doch das Wort vergessen!

Ach, das Wort worauf am Ende

Er das wird was er gewesen.
Ach, er läuft und bringt behende!

Wärst du doch der alte Besen!

Immer neue Güsse
Bringt er schnell herein,
Ach! und hundert Flüsse
Stürzen auf mich ein,

Nein, nicht länger

Kann ich's lassen

Will ihn lassen.

Das ist Tücke!

Ach, nun wird mir immer bänger.
Welche Miene! welche Blicke!

O, du Ausgeburt der Hölle!

Soll das ganze Haus ersaufen?

Seh' ich über jede Schwelle
Doch schon Wasserströme laufen.
Ein verruchter Beseb,

Der nicht hören will!
Stock, der du gewesen,

Steh' doch wieder still!

Willst's am Ende

Gar nicht lassen?

Will dich fassen,

Will dich halten

Und das alte Holz behende

Mit dem scharfen Beile spalten.

Seht, da kommt er schleppend wieder!

Wie ich mich auf dich werfe,

Gleich, o Kobold, liegst du nieder;

Krachend trifft die glatte Schärfe.
Wahrlich, brav getrofffen!
Seht, er ist entzwei!

Und nun kann ich hoffen

Und ich atme frei!

Wehe! wehe!

Beide teile

Stehn in Eile

Schon als Knechte

Völlig fertig in die Höhe.

Helft mir, ach! ihr hohen Mächte!

Und sie laufen. Naß und nässer

Wird's im Saal und auf den Stufen.
Welch' entsetliches Gewässer!

Herr und Meister, hör mich rufen! —

Ach, da kommt der Meister!

Herr, die Not ist groß,

Die ich rief, die Geister,

Werd' ich nun nicht los! —

"In die Ecke!

Besen! Besen!

Seid's gewesen;

Denn als Geister

Ruft euch nur zu seinem Zwecke

Erst hervor der alte Meister."

Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832)

uit diens Gedichte.

De Franse componist Paul Dukas (1865-1935) componeerde

een geniaal Scherzo voor orkest op deze tekst dat de titel

L'apprenti sorcier kreeg, en in 1897, exact honderd jaar na

Goethe's tekst is ontstaan. Dat opus wordt op zaterdag

7 augustus in het kader van de zommerreeks BBC Proms 2010

uitgevoerd als eerste onderdeel van het concert in de Londense

Royal Albert Hall.

Meer daarover op de site Tempel der Toonkunst.

Twee gedichten van Alfred, Lord Tennyson

2010-08-03T02:42:00.000-07:00

Nadere beschouwing op BBC Radio 3
In het programma The essay, dat normaliter elke avond tussen 00:00 uur en 00:15 uur onze tijd! door BBC Radio 3 wordt uitgezonden, wordt zowel in de nacht van dinsdag 3 op woensdag 4 augustus op genoemde tijd een gedicht van Alfred Lord Tennyson (1809-1892) aan een nader onderzoek onderworpen. Gwyneth Lewis buigt zich dinsdagnacht over The Kraken. Donderdagavond is Tears, idle tears aan de beurt voor een nadere beschouwing door Kit Wright [1].

THE KRAKEN

BELOW the thunders of the upper deep ;

Far far beneath in the abysmal sea,

His ancient, dreamless, uninvaded sleep

The Kraken sleepeth : faintest sunlights flee
About his shadowy sides : above him swell

Huge sponges of millenial growth and height ;

And far away into the sickly light,

From many a wondrous grot and secret cell
Unnumber'd and enormous polypi
Winnow with giant fins the slumbering green.
There hath he lain for ages and will lie

Battening upon huge seaworms in his sleep,
Until the latter fre shall heat the deep ;

Then once by men and angels to be seen,

In roaring he shall rise and on the surface die.

Uit POEMS, CHIEFLY LYRICAL (1830)

Dit is één der bekende portretten van de Engelse dichter Alfred, Lord Tennyson.

Het is opgenomen in de portrettengalerij van de University of Texas te Austin.

Het portret is tevens opgenomen in het boek

Evert A. Duyckinick, Portrait Gallery of Eminent Men and Women in Europe and America. New York: Johnson, Wilson & Company, 1873.

TEARS, IDLE TEARS

Tears, idle tears, I know not what they mean,
Tears from the depth of some divine despair

Rise in the heart, and gather to the eyes,
In looking on the happy Autumn-fields,
And thinking of the days that are no more.

Fresh as the first beam glittering on a sail,
That brings our friends up from the underworld,
Sad as the last which reddens over one
That sinks with all we love below the verge ;
So sad, so fresh, the days that are no more.

Ah, sad and strange as in dark summer dawns
The earliest pipe of half-awaken'd birds
To dying ears, when unto dying eyes
The casement slowly grows a glimmering square ;
So sad, so strange, the days that are no more.

Dear as remember'd kisses after death,
And sweet as those by hopeless fancy feign'd

On lips that are for others ; deep as lov,
Deep as first love, and wild with all regrets ;

O Death in Life, the days that are no more.

Deze laatste poëtische uiting is eigenlijk een songtekst, en als zodanig is deze opgenomen in het omvangrijkere (84 bladzijden lange) gedicht THE PRINCESS — A medley, voor het eerst gepubliceerd in 1847.

Beide hier opgenomen stukken zijn afkomstig uit

POEMS OF TENNYSON

Oxford Edition (Humphrey Milford at the Oxford University Press, London 1913, Edinburgh, Glasgow, New York, Toronto, Melbourne, Bombay.

__________

[1] Zie tevens ons artikel van heden op onze zustersite Tempel der Letteren.

Twee gedichten van Ella Wheeler Wilcox

2010-07-13T00:57:00.000-07:00

LIFE

I FEEL the great immensity of life.
All little aims slip from me, and I reach
My yearning soul toward the Infinite.

As when a mighty forest, whose green leaves
Have shut it in, and made it seem a bower
For lovers' secrets, or for children's sports,
Casts all its clustering foliage to the winds,

And lets the eye behold it, limitless,
And full of winding mysteries of ways :
So now with life that reaches out before,
And borders on the unexplained Beyond
I see the stars above me, world on world :
I hear the awful language of all Space ;
I feel the distant surging of great seas,
that hide the secrets of the Universe
In their eternal bosoms ; and I know
That I am but an atom of the Whole.

MOMUS, GOD OF LAUGHTER

THOUGH with the gods the world is cumbered,

Gods unnamed, and gods unnumbered,
Never god was known to be
Who had not his devotee.

So I dedicate to mine,
Here in verse, my temple-shrine.

'Tis not Ares—mighty Mars,

Who can give succes in wars.

'Tis not Morpheus, who doth keep

Guard above us while we sleep,

'Tis not Venus, she whose duty
'Tis to give us love and beauty ;
Hail to these, and others, after
Momus, gleesome god of laughter.
Quirinus would gueard my health,
Plutus would insure me wealth ;

Mercurys looks aftert trade,
Hera smiles on youth and maid.

All are kind, I own their worth,
After Momus, god of mirth.

Though Apollo, out of spite,
Hides away his face of light

Though Minerva looks askance,
Deigning me no smiling glance,
Kings and queens may envy me

While I claim the god of glee.

Wisdom wearies, Love has wings—
Wealth makes burdens, Pleasure stings,

Glory proves a thorny crown—

So all gifts the gods throw down

Bring their pains and troubles after ;

All save Momus, god of laughter.
He alone gives constant joy,
Hail to Momus, happy boy.

Ella Wheeler-Wilcox (1850-1919)

Uit Poems of Life

Nog een gedicht van Ella Wheeler Wilcox kunt u op de aan deze site (redactioneel) gelieerde site over klassieke muziek Muziek en mensen lezen. Datzelfde gedicht is overigens eveneens te vinden op onze Duitstalige website Kulturtempel.

Een gedicht van Christina Rossetti

2010-07-10T02:38:00.000-07:00

SEASONS

In Springtime when the leaves are young,
Clear dowdrops gleam like jewels, hung
On boughs the fair birds roost among.

When ummer comes with sweet unrest,
Birds weary of their mother's breast,
And look abroad and leave the nest.

In Autumn ere the waters freeze,
The swallows fly across the seas:—
If we could fly away with these!

In Winter when the birds are gone,
The sun himself looks starved and wan,
And starved the snow he shines upon.

Christina Rossetti (1830-1894)
Uit The Illustrated Poets — Christina Rossetti
Selected and with an introduction by Peter Porter
Oxford University Press, 1986

William Edward Hartpole Lecky: A missed destiny

2010-07-05T10:22:00.000-07:00

Weary of life, but yet afraid to die,
Sated and soured too, he slowly sinks,
With genius, knowledge, eloquence and wit,
And all the gifts of fortune vanly given ;
Some morbid ply that flaws the heart or brain,
Some strange infirmity of thought or will,
Has marred the mall ; nothing remains behind
But fragmentary thoughts and broken schemes,
Some brilliant sayings and a social fame
Already fading ; but his mind is yet
Keen, clear, and vivid, though his nerveless will
Can never rise to action ; so he ends—
The eagle's eye without the eagle's wing.

William Edward Hartpole Lecky (1838-1903)
Uit Poems (1891)

Voor meer poëzie van deze voornamelijk vergeten dichter zij verwezen naar de website All art is quite useless van Rond 1900.nl. Weer een ander gedicht is te vinden op onze zustersite Tempel der Letteren. Voort raadplege men de site Kunst en cultuur, waar twee gedichten van deze auteur te vinden zijn.

Moods van William Edward Hartpole Lecky

2010-07-03T00:33:00.001-07:00

OH happy the hour when morning breaks
And the spirit of man refreshed awakes,
Eager and strong for its daily strife,
Too busy to think of the ills of life ;
And happy the hour of the setting sun,
When the battle is over, the labour is done,
And the weary fly home, like the bird to the nest,
And the voice of the loved one is calling to rest !
'Tis the hour of peace when our troubles depart,
And the calm in the evening is felt in the heart.

But laden with care move the hours of the night,
When sleepless, yet weary, we measure their flight,
When the darkness around us has thrown its hue
Om all we think and on all we do ;
And the heart grows chill with a sudden fear,
And the things that we dread the most seem near,
And we think of the dead who lie sleeping below,
And of those whom we love who may soon be so ;
Of age and of weakness, of sickness and pain,
And all our lives seem hollow and vain,

So fast they fly, and the long grass waves
Tangled and dank on our graves ;
And the steps of the last of the mourners have gone,
And we are forgot, while the world rolls on.
For the hearts we love and the things we prize,
They pass like the swarms of the summer flies,
Or the clouds that float on an idle wind,
And leave not a trace in the world behind.

William Edward Hartpole Lecky (1838-1903)
Uit Poems (1891)
__________

Van deze auteur kunt u het gedicht He found his work but could not find vinden op de fin de siècle website All art is quite useless van rond1900.nl.
__________
Afbeelding: Karikatuur van W.E.H. Lecky door Spy, afgedrukt in Vanity Fair, 1882.

Twee gedichten van Aart van der Leeuw

2010-06-23T10:59:00.000-07:00

AAN EEN ZWIJGEND DICHTER

Vreemd, dat de vogels niet meer fluiten,
Als de aren wieglen op het veld,
Geen lied het luistrend oor doet tuiten,
Als de appel in den boomgaard zwelt.

Kent gij die stilste handelingen,
Wier wijding geen gerucht verdraagt,
Zoodat hun lichte zin door zingen,
Zelfs van den leeuwrik, wordt verlaagd?

Misschien dat zóo het hart bij 't oogsten
Geen wijsjes in den takken lijdt,
Doch gansch zich wegschenkt aan dat oogste:
Het wonder van zijn vruchtbaarheid.

* * * * *
DE DICHTER TOT DE EINDLOOSHEID

Heilige eindloosheid,
Buiten ruimte, buiten tijd,
Slingren zich de zaal'ge reiën,
In een eeuwig zich vermeiën
Aan U toegewijd.

Eenmaal in den droom
Strookte mij de zoom
Dezer waaiende gewaden,
En ik mocht en oogwenk baden
In dien wervelstroom.

Sedert pleegt de dag,
Als een jonge lach
Die zich loswindt van de lippen,
Immer aan den wil te ontglippen
Van mijn zak gezag.

Telkens waar ik buk
En 't geplukte druk
Als bezitting in de handen,
Rukt het zich uit vorm en banden
Opwaarts naar 't geluk.

Geen gedachte kan
In den kalmen ban
Van het klaar verstand verblijven,
Maar zij wil een lijn beschrijven,
Die den trans omspann'.

En wanneer ik zing,
Stijgt mijn zang als ring
In steeds wijder, teerder bogen,
Zevenkleurig overtogen,
Of zij U omving.

Heilige eindloosheid,
Buiten ruimte, buiten tijd,
En het weerspel harer glansen
Met den maatval van Uw dansen
Werd inééngereid.

Beide gedichten uit Opvluchten
eerste druk 1922; C.A. Mees, Santpoort.

Meer gedichten uit dezelfde bundel kunt u vinden op het, redactioneel aan deze site gelieerde weblog Rondom kunst en cultuur, door hier te klikken.

Novalis: Geistliche Lieder XIII: Hymne

2010-06-18T15:17:00.000-07:00

HYMNE

Wenige wissen
Das Geheimnis der Liebe,
Fühlen Unersättlichkeit
und ewigen Durst.
Des Abendmahls
Göttliche Bedeutung
Ist den irdischen Sinnen Rätsel;
Aber wer jemals
Von heißen, geliebten Lippen
Atem des Lebens sog,
Wem heilige Glut
In zitternde Wellen das Herz schmolz,
Wem das Auge aufging,
Daß er des Himmels
Unergründliche Tiefe maß,
Wird essen von seinem Leibe
Und trinken von seinem Blute
Ewiglich.
Wer hat des irdischen Leibes
Hohen Sinn erraten?
Wer kann sagen,
Daß er das Blut versteht?
Einst ist alles Leib,
Ein Leib,
In himmlischem Blute
Schwimmt das selige Paar.
O! daß das Weltmeer
Schon errötete,
Und in duftiges Fleisch
Aufquölle der Fels!
Nie endet das süße Mahl,
Nie sättigt die Liebe sich.
Nicht innig, nicht eigen genug
Kann sie haben den Geliebten.
Von immer zarteren Lippen
Verwandelt wird das Genossene
Inniglicher und näher.
Heißere Wollust
Durchbebt die Seele,
Durstiger und hungriger
Wird das Herz:
Und so währet der Liebe Genuß
Von Ewigkeit zu Ewigkeit.
Hätten die Nüchternen
Einmal gekostet,
Alles verließen sie
Und setzten sich zu uns
An den Tisch der Sehnsucht,
Der nie leer wird.
Sie erkennten der Liebe
Unendliche Fülle
Und priesen die Nahrung
Von Leib und Blut.

Uit: Geistliche Lieder (XIII)

Novalis, d.i. Georg Friedrich Philipp
Freiherr von Hardenberg (1772-1801)

Zie tevens onze bijdrage met Markante Uitspraken
van deze auteur, opgenomen op onze zustersite
Tempel der Wijze Woorden, op 18 juni 2010.

Twee gedichten van Jean Lorrain

2010-05-30T09:45:00.000-07:00

LES CYGNES

A UNE MORTE

Il est dans Tennyson un chant plein d'amertume
Où parmi les récifs au pieds d'un vieux manoir,
Un vieux roi presqu'aveugle à la barbe d'écume,
Seul en face des flots, vient au couchant, s'asseoir

Et là, les yeux fixés dans l'horizon qui fume,
Son regard attrsité suit, pris d'un vague espoir,
Un grand vol éclatant de cygnes dans la brume,
Fugitive blancheur apparue au ciel noir.

Le sillon lumineux des cygnes sur la grève,
C'est ton image encor vivante dans mon rêve,
Souriante au milieu des bonheus entrevus.

Tu renais et voilà que leprésent s'efface
Et dans les cieux plus clairs le divin essaim passe,
L'essaim des hures d'or et des soges perdus.

Uit: Le Sang des Dieux, 1882

* * * * *

CHANSON

L'Amour? Un oiseau bleu. La Vie? Un oiseau triste. . .
Avoir été la fleur qu'un passant égoïste
Arrache, et parcaprice effeuille entre ses doigts. . .

Avoir été l'oeillet qui flambe sur sa tige,
Le papillon ailé qui palpite et voltige,
Le ramier roucouleur qui pleure au fond des bois,

Et puis, la volupté du baiser assouvie,
Se réveiller brisée . . . Amour, est-cela Vie?
Et ne vaut-il pas mieux, à l'heure où les hautbois

Et les flûtes d'ébène enchantent la silence,
S'accouder incrédule etbelle díndolence
Avec des yeux savants, qui raillent Autrefois!

Uit: Les Griseries, 1887.

Jean Lorrain is een pseudoniem van de in 1855 geboren Paul Alexandre Martin Duval, die ook nog publiceerde onder de schuilnaam Raitif de la Bretonne, maar dan in diverse kranten. Naast meerdere dichtbundels publiceerde hij tal van novellen en verhalen, enkele romans en veel voor het theater, in verschillende disciplines. Eén lyrische tragedie heeft hij in 1900 de wereld geschonken, in samenwerking met André-Ferdinand Hérold (1865-1940): Prométhée, waarover de componist Gabriel Fauré (1845-1924) zich heeft ontfermd en in hetzelfde jaar een opera heeft voltooid.
Meer over die auteur kunt u lezen op het fin de siècle weblog All art is quite useless van Rond1900.nl. U hoeft alleen de naam Jean Lorrain in het sjabloon ZOEK in te tikken, dan krijgt u de diverse stukken van Sander Bink opgesomd.
__________
Afbeelding: karikatuur van Jean Lorrain door SEM, d.i. Georges Goursat (1864-1934), als kunstenaar, zowel beeldend alsook op het gebied van het schrijven, was SEM een laatbloeier.

Twee gedichten van Sully Prudhomme (1839-1907)

2010-04-25T03:49:00.000-07:00

L'IDÉAL

La lune est grande le ciel clair
Et plein d'astres, la terre est blême,
Et l'âme du monde es dans l'air.
Je rêve à l''etoile suprême,

A celle qu'on n'aperçoit pas,
Mais dont la lumière voyage
Et doit venir jusqu'ici-bas
Enchanter les yeux d'un autre âge.

Quand luira cette étoile, un jour,
La plus belle et plus lointaine,
Dites-moi qu'elle eut mon amour,
O dernière de la race humaine!

* * * * *

PRIÈRE

Ah! si vous saviez comme on pleure
De vivre seul et sans foyers,
Quelquefois devant ma demeure
Vous passeriez.

Si vous aviez ce que fait naître
Dans l'ame triste un pur regard,
Vous regarderiez ma fenêtre
Comme au hasard

Si vous saviez quel baume apporte
Au coeur la présnece d'un coeur,
Vous vous assoiriez sous ma porte
Comme une soeur.

Si vous saviez que je vous aime,
Surtout si vous saviez comment,
Vous entreriez peut-être même
Tout simplement.

Beide gedichten komen uit
de bundel Justice uit 1878
_______________
Foto: de Franse auteur Sully Prudhomme
(1839-1907), Nobelprijs Literatuur 1901,
de eerste schrijver die deze prijs ontving.

Een bijdrage van een andere Franse auteur,
Edouard Pailleron, uit dezelfde periode is
heden gepubliceerd op de fin de siècle website
All art is quite useless van Rond1900.nl.

Victoriaans gedicht van Laetitia Landon

2010-04-11T08:07:00.000-07:00

APPLE BLOSSOMS

OF all the months that fill the year
Give April's month to me,
For earth and sky are then so filled
With sweet variety.

The apple-blossoms' shower of pearl,
Though blent with rosier hue, —
As beautiful as woman's blush,
As evanescent to.

On every bough there is a bud,
In every bud a flower:
But scarcely bud or flower will last
Beyond the present hour.

Now comes a shower-cloud o'er the sky,
Then all again sunshine;
Then clouds again, but brightened with
The rainbow's coloured line.

Ay, this is the month for me:
I could not love a scene
Where the blue sky was always blue,
The green earthalways green.

Laetitia E. Landon (1802-1838)
Uit: A Victorian Posy — Penghalion's scented treasury of verse and prose, edited by Sheila Pickles. (London, Pavilion Books Limited, 1987.)

De illustratie op de pagina tegenover het gedicht in het boek, en hieronder afgedrukt, is van Helen Allingham (1848-1926).
Meer poëzie uit dezelfde bundel — in de vorm van een gedicht van Christina Rossetti — is te vinden op Nederlandse de fin de siècle-cultuurwebsite All art is quite useless van Rond1900.nl in een bijdrage van heden.

Rudolf Steiner: Twee gedichten uit 1915

2010-04-04T16:46:00.000-07:00

Der deutsche Geist hat nicht vollendet,
Was er im Weltenwerden schaffen soll.
Er lebt in Zukunftssorgen hoffnungsvoll,
Er hofft auf Zukunftstaten lebensvoll.
In seines Wesens Tiefen fühlt er mächtig
Verborgnes, das noch reifens wirken muß.
Wie darf in Feindesmacht verständnislos
Der Wunsch nach seinem Ende sich beleben,
Solang das Leben ihm sich offenbart,
Das ihn im Wesenswurzeln schaffend hält!

14. Januar 1915

* * * * *

Im Wollen kommender Erdentage
Erstehen, stark zum schaffenden Leben,
Die Kräfte, die — hingetragen
Durchs Tor des Todes und Erdenleidens —
Im Geiste sicher leuchten und wärmen.

In künft'gen Erdentagen, wenn friedevoll
Des Geistes Wirken durch das Erdental
Die Offenbarung seiner Willenskraft
Durch Menschenseelen heilsam tragen wird,
Dann wird in Menschen als Daseinskraft
Der edle Wille leben, der die Opfertat
Im Volkesdienste treu vollbringt.

Aus einem Notizbuch 1915
__________
Meer poëzie van Rudolf Steiner is te vinden in de bijdrage Twee Paas-gedichten, op 4 april voorgesteld op de website All art is quite useless van Rond1900.nl over de cultuur van het fin de siècle.

R. Bennink Janssonius (1817-1872): Goede Vrijdag

2010-03-30T14:30:00.001-07:00

GOEDE VRIJDAG

Hoe klinkt een stille, sombre klachte,
Die tot in den hoogen Hemel rijst,
Waar, in het heilig licht, de Almachte
Zijn waerelden haar loopbaan wijst:

"De Vorst der eer en heerlijkheden,
Die opstond van zijn hemeltroon
En rondging als des Menschen zoon,
Om allen in 't gemoet te treden
Met liefdeblijk en gunstbetoon:
De Heiland, die der dooven ooren,
Der blinden oogen opensloot,
Die d'arme 't Woord des Heils liet hooren,
En 't leven opriep uit den dood;
Hij, zienlijk beeld des Ongezienen
Die, bij der Englen jubeltoon,
Op aard kwam om den mensch te dienen,
Vindt bij den mensch een kruis tot loon!
De Heilge door zijn vriend verraden; —
Het recht voor 's boozen Rechterstoel; —
De Liefde met elks haat beladen;
En de Onschuld aan 't geweld ten doel:
Zie daar de bange schriktafreele,
Waar thands de blik in weiden mag,
Calvarië en heur rouwtoneelen:
Ziedaar 't geleide van deez' dag!"

O Dag! die zoveel rouw te-rug-roept voor onze oogen,
Verzink van uit der dagen rij!
Dat uw geboortestond met neevlen dicht omtogen,
Uw avond zonder zegen zij!
Laat feestmuziek noch vreugdepsalmen
Ooit uw ontwaken tegengalmen;
Rouw en ellende zij dien dag,
Dien schrikkelijkste in de reeks der dagen,
Die d'Eeengeboorne Gods aan 't hout des vloeks geslagen,
En — 't menschdom niet verbleeken zag!

Doch neen! verdwenen is het duister,
Dat eens uw middag dekte, en aan haar reine sfeer
Blikt thands een zon met nieuwen luister
Op 't eerst gebloemt' der Lente neêr;
En o, een teedre Godsstem ruischt er:
"De zondaar vindt zijn Vader weêr!"

Welaan, aanvaard en sluit uw ronde,
O Dag, naar 't mensdom en zijn zonde"
Gebrandtmerkt met een naam, die 't aardrijk siddren doet!
Naar God en naar zijn welbehagen
Doen we u den rijksten eernaam drage,
Den ééngen, heilgen naam van g o e d!

Roelof Bennink Janssonius (1817-1872)
Uit: De Dichtwerken (Derde Druk)
uitgegeven door A.W. Sijthoff, Leiden

Jan Luyken: De Boekenkast

2010-03-28T02:18:00.000-07:00

DE BOEKENKAST

Een boek, gedrukt in 't hart als was,
Is meer dan duizend in de kas:
Want duizend, tot vermaak der oogen,
Waardoor de zinnen zich verhoogen,
Als waar men wijs en zeer geleerd
En wierd deswegen ook geëerd,
Die doen geen voordeel; maar, dat Eene,
Waarin Gods Wil ons is verschenen,
Opdat het menschelijk gemoed
Geleid wierd tot het Hoogste Goed,
Door deze lessen na te jagen;
Die dat weet in zijn hart te dragen,
Gelijk zijn kostelijkste schat,
Die heeft de Wijsheid recht gevat;
Niet om geëerd te zijn van menschen,
Maar om, naar 't innerlijke wenschen,
Te kiezen uit het al en veel
Het Eenig Eén, het beste Deel.

JAN LUYKEN (1649-1712)
Uit Gedichten en spreuken
Ingeleid en verzameld door Roel Houwink.
Utrecht, Erven J. Bijleveld, 1941.

Zie ook de afbeelding van boekenkasten in het doek uit 1853 van de Belgische schilder en graficus Hendrik Leys (1815-1869), op het redactioneel aan deze site gelieerde weblog Over oudere boeken.

Een gedicht van Johannes Vollenhove

2010-03-22T12:45:00.000-07:00

MORGENZANG

Daar schuift het morgenlicht
van 's hemels aangezicht
de duisternis en dampen.
De dagtoorts , die nooit rust,
verschijnt weer bljij, en bluscht
al 't nachtlicht met zijn lampen.

Al wat nu adem haalt,
in woud of weide dwaalt,
de lucht doorsnijdt met pennen,
begroet, elk op zijn wijs,
den dageraad ten prijs
van d'Almacht, dùs te kennen.

d'Onzichtbre toont alom,
is 't hart niet blind en dom,
zich zichtbaar in zijn werken;
hoe rijst mijn ziel zoo traag,
hoe zweeft ze nog zoo laag
langs d'aarde met haar vlerken.

O Schepper van de zon,
o aller lichten bron,
verlicht mijn hart, dus duister;
dat 's werelds valsche schijn
en booze drift verdwijn'
voor dien genadeluister.

Johannes Vollenhove (1631-1708)
Bloemlezing uit zijn gedichten

Voor nog een gedicht van dezelfde auteur kunt
u terecht op de cultuursite Rondom kunst en cultuur.

Een der lente-gedichten van Detlev von Liliencron

2010-03-17T03:49:00.000-07:00

Frühling

Hoch oben fliegt ein Kranichheer nach Norden,
Von ihren Flügeln tropft die Morgensonne.
Tief unten liegt der Ursulinenorden,
Im Klostergarten träumt die alte Nonne.
Von oben braust es mächtig in Accorden
Nach unten tief in hoher Frühlingswonne.
Verflogen . . . Oben ist es still geworden —
Die greise Nonne betet zur Madonne

Uit Adjutantenritte und andere Gedichte (1883)

Detlev von Liliencron (1844-1909)

Nog een lente-gedicht van deze auteur kunt u vinden op de site All art is quite useless van Rond1900.nl, over de cultuur van het fin de siècle. Daartoe hoeft u alleen maar hier te klikken.

Hart Crane : To Brooklyn Bridge (1930)

2010-03-14T01:25:00.001-08:00

TO BROOKLYN BRIDGE

How many dawns, chill from his rippling rest
The seagull's wings shall dip and pivot him,
Shedding white rings of tumult, building high
Over the chained bay waters Liberty—

Then, with inviolate curve, forsake our eyes
As apparitional as sails that cross
Some page of figures to be filed away;
—Till elevators drop us from our day. . .

I think of cinemas, panoramic sleights
With multitudes bent toward some flashing scene
Never discloses, but hastened to again,
Foretold to other eyes on the same screen;

And Thee, across the harbor, silver-paced
As though the sun took step of thee, yet left
Some motion ever unspent in thy stride,—
Implicitly thy freedom staying thee!

Out of some subway scuttle, cell or loft
A bedlamite speeds to thy parapets,
Tilting there momently, shrill shirt ballooning,
A jest falls from the speechless caravan.

Down Wall, from girder into street noon leaks,
A rip-tooth of the sky's acetylene;
All afternoon the cloud-flown derricks turn . . .
Thy cables breath the North Atlantic still.

And obscure as that bheaven of Jews,
Thy guerdon . . . Accolade thou dost bestow
Of anonimity time cannot raise;
Vibrant reprieve and pardon thou dost show.

O harp and altar, of the fury fused,
(How could mere toil align thy choiring strings!)
Terrific threshold of the prophet's pledge.
Prayer of pariah, and the lover's cry,—

Again the traffic lights that skim thy swift
Unfractioned idiom, immaculate sigh of stars,
Beading thy path—condense eternity:
And we have seen night lifted in thine arms.

Under thy shadow by the piers I waited;
Only in darkness is thy shadow clear.
The City's fiery parcels all undone,
Already snow submergs an iron year . . .

O Sleepless as the river under thee,
Vaultig the sea, the prairies' dreaming sod,
Unto us lowliest sometime sweep, descend
And of the curveship lend a myth to God.

Uit The complete poems
of Hart Crane (1892-1932)
__________
Afbeelding: voorplat van een bundel met
The Complete Poems and Selected Letters
and Prose of Hart Crane, met daarop de
versie van Brooklyn Bridge door Jim van Dijk.

Anna de Noailles: La Journée heureuse (1901)

2010-03-13T10:41:00.000-08:00

LA JOURNÉE HEUREUSE

Voici que je défaille et tremble de vous voir,
Bel été qui venez jouer et vous asseoir
Dans le jardin feuillu, sous l'arbre et la tonnelle,
— Comme votre douceur sur mon âme ruiselle. . .
Je retrouve le pré, l'étang, les noyers ronds,
Les rosiers vifs avec leurs vol de moucherons,
Le sapin dont l'écorce est résineuse et chaude;
Tout le miel de l'été aromatise et rôde
Dans le vent qui se pend aux fleurs comme un essaim.
— On voit déjà gonfler et mûrir le raisin;
L'odeur du blé nombreux se lève de la terre,
Le jour est abondant et pur, l'air désaltere
Comme l'eau que l'on boit à l'ombre dans les puits,
Le jardin se repose, enfermé dans son buis. . .
— Ah! moment délicat et tendre de l'année,
Je vais vous respirer tout au long des journées,
Et presser sur mon coeur les moissons du chemin;
Je vais aller goûter et prendre dans mes mains
Le bois, es sources d'eaux, la haie et ses épines
— Et lorsque sur le bord roissant des collines
Vous irez descendant et mourant, beau soleil,
Je reviendrai, suivant dans l'air calme et vermeil
La route du silence et de l'odeur fruitière,
Au potager fleuri, plein d'herbes familières;
Heureuse de trouver, au cher instant du soir,
Le jardin sommeilant, l'eau fraîche et l'arrosoir.

Uit: Le Coeur innombrable, 1901
bekroond door de Académie française
Anna de Noailles (1876-1933), geboren te
Parijs als prinses Anna-Elisabeth Brancovan
__________
Afbeelding: de schrijfster geschilderd in 1913 door Philippe Alexius de László (1869-1937).
Nog gedicht van Anna de Noailles, uit dezelfde bundel, kunt u vinden op de website over de cultuur van het fin de siècle: All art is quite useless van Rond1900.nl, door hier te klikken, een derde gedicht, uit haar tweede bundel, is op de site Cultuurspectrum van het Belgische seniorennet opgenomen, kunt u voor ogen toveren met een klik op dit woord.

Théophile Gautier: Eerste glimlach van de lente

2010-03-13T01:17:00.000-08:00

PREMIER SOURIRE DU PRINTEMPS

Tandis qu'à leurs oeuvres perverses
Les hommes courent haletants,
Mars qui rit, malgré les averses
Prépare en secret le printemps.

Pour les petites pâquerettes,
Sournoisement lorsque tout dort,
Il repasse des collerettes
Et cisèle des boutons d'or.

Dans leverger et dans la vigne,
Il s'en va, furtif perruquier,
Avec und houppe de cygne,
Poudrer à frimas l'amandier.

La nature au lit se repose,
Lui descend au jardin désert,
Et lace des boutons de rose
Dans leur corset de velours vert.

Tout en composant des solfèges,
Qu'aux merles il sifle à mi-voix,
Il sème aux prés les perce-neiges
Et les violettes aux bois.

Sur le cresson de la fontaine
Où le cerf boit, l'oreilleau guet,
De sa main cachée il égrène
Les grelots d'argent du muguet.

Sous l'herbe, pour que tu la cueilles,
Il met sa fraise au teint vermeil,
Et te tresse un chapeau de feuilles
Pour te garantir du soleil.

Puis, lorsque sa besogne est faite,
Et que son règne va finir,
Au seuil d'Avril tournant la tête,
Il dit: "Printemps, tu peux venir!"

Théophile Gautier (1808-1872)
Hieronder: portret uit 1839 door
Auguste de Chatillon (1813-1881)

AN MENDELSSOHN-BARTHOLDY

2010-03-08T13:27:00.000-08:00

Wenn deine Harmonien mich umschweben,
so wird es mir, als hört ich Engel klagen,
und leise Wehmut, von Musik getragen,
in Duft gelöst bis zu der Seele beben.

Wie Himmelsgeister ihre Seufzer weben,
wie Elfen schüchtern kosen, fliehn und zagen,
Was Menschenherzen nur durch Augen sagen:
Du hast im Klang den Ausdruck ihm gegeben.

Wie Morgentau auf bleiche Blumenkronen,
Wie Abendrot am dunklen Woilkensaume,
So fällt dein Lied auf trübe Menschenherzen.

Die Tränen, die im dunklen Busen wohnen,
die Seufzer aus dem bangen Lebenstraume:
Du hauchst sie aus und lösest unsere Schmerzen

KLAUS GROTH (1819-1899)

__________
Afbeelding:
De Duitse dichter Klaus Groth, in 1888
geschilderd door Christian Wilhemlm Allers
(1857-1915).

Dream-Poems van Edgar Allen Poe (1809-1849)

2010-03-06T07:35:00.000-08:00

A DREAM

In vision of the dark night
I have dreamed of joy departed—
But a waking dream of life and light
Hath left me broken-hearted.
Ah! what is not a dream by day
To him whose eyes are cast
On things around him with a ray
Turned back upon the past?

That holy dream—that holy dream,
While all the world were chiding,
Hath cheered as a lovely beam,
A lonely spirit guiding.

What thought that light, thro' storm and night,
So trembled from afar—
What could there be more purely bright
In Truth's day-star?
(1827)

* * * * * * *

DREAMS

OH! That my young life were a lasting dream!
My spirit not awakening, till the beam
Of an Eternity should bring the morrow.
Yes! though that long dream were of hopeless sorrow,
'Twere better than the cold reality
Of waking life, to him whose heart must be,
And hath been still, upon the lovely earth,
A chaos of deep passion from his birth.
But should it be— that dream eternally
Continuing—as dreams have been to me
In my young boyhood—should it thus be given,
'Twere folly still to hope for higher Heaven.
For I have revelled when the sun was bright
I' the summer sky, in dreams of living light
And loveliness,— have left my very heart
Inclines of my imaginary apart *
From mine own home, with beings that have been
Of mine own thought—what more could I have seen?
'Twas once—and only once—and that wild hour
From my remembrance shall not pass—some power
Or spell had bound me—'twas the chilly wind
Came o'er me in the night, and left behind
Its image on my spirit—or the moon
Shone on my slumbers in her lofty noon
Too coldly—or the stars—howe'er it was
That dream was that night-wind—let it pass.
I have been happy—and I love the theme:
Dreams! in their vivid colouring of life
As in that fleeting, shadowy, misty strife
Of semblance with reality which brings
To the delirious eye, more lovely things
Of paradise and Love—and all my own!—
Than young Hope in his sunniest hour has known.

[* De editor of the book with a.o. Poe's Poems is
inclined to think that this line should be:
In climes of my imagining apart?]

* * * * * * *

A DREAM WITHIN A DREAM

Take this kiss upon the brow!
And, in parting from you now,
Thus much let me avow—
You are not wrong, who deem
That my days have been a dream:
Yet, if hope has flown away
In a night or in a day,
In a vision or in none,
Is it therefore the less gone?
All that we see of seem
Is but a dream within a dream.

I stand amid the roar
Of a surf-tormented shore,
And I hold within my hand
Grains of the golden sand—
How few! yet how they creep
Through my fingers through the deep,
While I weep—while I weep!
O God! can I not grasp
Them with a tighter clasp?
O God! can I not save
One from the pitiless wave?
Is all that we see or seem
But a dream within a dream?
(1849)

(19-01-1809 — 7-10-1849)

Drie Frühe Gedichte van Rainer Maria Rilke (1)

2010-02-25T18:50:00.000-08:00

ICH bin so jung. Ich möchte jedem Klange,
der mir vorüberrauscht, mich schauernd schenken,
und willig in des Windes liebem Zwange,
wie Windendes über dem Gartengange,
will meine Sehnsucht ihre Ranken schwenken.

Und jeder Rüstung bar will ich mich brüsten,
solang ich fühle, wie die Brust sich breitet.
Denn es ist Zeit, sich riesig auszurüsten,
wenn aus der frühen Kühle dieser Küsten
der Tag mich in die Binnenlande leitet.

* * *

DIE armen Worte, die im Alltag darben,
die unscheinbaren Worte, lieb ich so.
Aus meinen Festen schenk ich ihnen Farben,
da lächeln sie und werden langsam froh.

Ihr Wesen, das sie bang in sich bezwangen,
erneut sich deutlich, daß es jeder sieht;
sie sind noch niemals im Gesang gegangen,
und schauernd schreiten sie in meinem Lied.

* * *

DAS ist der Tag, in dem ich raurig throne,
das ist die Nacht, die mich ins Knieen warf;
da bet ich: daß ich enmal meine Krone
von meinem Haupte heben darf.

Lang muß ich ihrem dumpfen Drucke dienen;
darf ich zum Dank nicht einmal ihren blaun
Türkisen, ihren Rauten und Rubinen
erschauernd in die Augen schaun?

Vielliecht erstarb schon lang der Strahl der Steine,
es stahl sie mir vielleicht mein Gast, der Gram,
vielleicht auch waren in der Krone keine,
die ich bekam? . . .
__________
Nog een gedicht uit dezelfde bundel met Frühe Gedichte is vandaag te vinden op de website Rondom kunst en cultuur. U hoeft slechts hier te klikken om ook die uiting van poëzie direct te kunnen lezen.